URRIAK 6ko IKT-ko SAIO TEORIKOA

1. Saio teorikoan egindakoaren azalpena

 Klasera sartu bezain laster, urriaren 6ko klase teorikoan, zelatatu eta zelatatzaileen gaia jorratuko genuela esan zigun gure irakasle den Aingeruk. Hasiera bat eman nahian panoptikoak eta internetek dituzten zenbait berdintasun azaldu zizkigun. Panoptiko deritzon hori, espetxe antzerako bat da, non honen erdian dorre handi bat aurkitzen den. Dorre horrek espetxeratuta dauden pertsonak ikusi eta kontrolatzea ahalbideratzen die zaindarie, haiek aldiz ezin dituzte kontrolatzen dauden pertsona horiek ikusi. Berdina gertatzen da beraz interneten dauden zelatatu eta zelatatzaileekin. Zelatatuak ez dute nabaritzen nola kontrolatzen dituzten zelatatzaileek, azken hauek dena dakiten bitartean.

 Analogia hau hobeto ulertzeko, ariketa bat egin genuen talde txikietan, non taula bat burutu behar izan genuen. Bertan, lehenengo zutabean hain zuzen, interneten aurkitu ditzakegun zelatatzaileak zerrendatu genituen, bigarrenean nola edo zergatik sentitzen ginen zelatatuak aurretik aipaturiko zelatatzaileekin eta azkenik, nola egin genezakeen hauenganako erresistentzia.

Hona hemen taula:

NORK?	NOLA?	ERRESISTENTZIA
Egela	Nabigazioaren kontrola	Pertsona batek besteei pasatzea irakurgaia. Beti irekita edukitzea
Gps mugikorra	Posizionamenduaren kontrola	Kentzea
Google	Datu pertsonalak-guztiak	Asmatzea
Banketxeak/kreditu txartelak (bestelakoak)	Datuen kontrola	Ahalik eta gutxien
Facebook	Datuak, noiz konektatu	Argazkiak ez etiketatu
Whatsapp	Konexioen azterketa	1. Tik bikoitza kendu 2. Ordua kendu 3. Perfileko informazioa kontaktu batzuei bakarrik erakustea
Zerbitzuetako karnetak	Gure mugimenduak
Webcam(drone)	Sartu daitezkeelako	Pegatina jarri kamara tapatzeko
Konpainia telefonikoak	Lokalizazioa, erabilerak	‘Modo avión’

 Bi bideo ikusteko aukera ere izan genuen. Lehenengoaren izenburua hau zen: ¿Por qué me vigilan si no soy nadie? Hemen ikusi genuen nola emakume batek, Marta Peiranok hain zuzen, kontrolaren eta pertsona bakoitzak sor dezakeen informazio guztiaren inguruan hitz egiten duen. Egunero erabiltzen ditugun mugikorrak, txartelak... guri buruzko informazio ugari ematen die lehen aipaturiko zelatatzaileei, guganako kontrola ezartzen dutelarik. Hala ere, gu gara hori sahiestu dezaketenak, egiten ditugun mugimenduak ez publikatuz edota gure bizitza pribatua pribatu mantenduz. Horretaz konturarazteko, asko gustatu zitzaidan emakumeak jarri zuen adibidea, non gizon baten mugikorraren bidez, zelatatzaileek badakiten uneoro non dagoen eta zer egiten duen.

 Bigarren bideoaren izenburua honako hau zen: Las redes y los datos: una perspectiva crítica.

Bertan sare sozialen inguruan hitz egiten da, hauetan pribatutasunak duen garrantzia adieraziz. Egia da ere, bideoan aipatzen den bezala, hau lortzea ez dela erraza eta horregatik gomendatzen da edozein gauza idatzi edo egin aurretik honen inguruan hausnarketa sakon bat egitea.

 Facebook, Twitter eta Wikipediaren inguruan hitz egiten da ondoren bideoan. Lehengoari dagokionez, ingormazioa trasmititzeko balio du, informazio hori mugatua dagoelarik. Ez da komunikatzeko sare bat. Bigarrenean, sortzen diren interakzioak edukiarengatik dira garrantzitsuak, eduki hau mugatua delarik, izan ere ezin dezakezu 'tweet' batean nahi adina idatzi. Azkena, software libreagoa da eta bertan gai ezberdinen inguruko informazioa idazten du nahi duenak.

Amaieran, Richard Stallmanek honako hau esaten du: Facebook no es tu amigo: es un motor de vigilancia masiva.

2. Gelan ikusitakoarekiko gure posizionamendua, hausnarketa.

 Saio honi esker, aurretik nekizkien gauzen inguruko hausnarketa sakon bat egitea lortu dut, izan ere, betidanik esan digute sare sozialetan idatzi eta igotzen ditugun argazkiekin kontuz ibiltzeko, baina inoiz ez naiz horretan pentsatzera gelditu. Beraz, argi gelditu zait pribatutasunak garrantzi handia duela zelatatzaileez beteriko mundu honetan. Hala ere, egia da oso zaila dela pribatutasun hau guztiz betetzea.

 Facebookera eta Instagramera igotzen ditudan argazkiak adibidez nire lagunek bakarrik ikusi ditzakete, kontu pribatua baitut bietan, baina orain konturatzen naiz benetan argazki horietara sarbidea duten pertsonak ere badaudela eta ondorioz, kontua pribatizatzearekin ez dela nahikoa. Zer egingo dut beraz Facebook-a borratu?

 Berdina gertatzen da Whatsapp-arekin, izan ere, nire informazioa inork eduki ez dezan ezabatu egin beharko nuke, eta horrela balitz ezingo nuke inorrekin komunikatu, denek honen bidez hitz egiten baitute orain.

 Zer egin beraz? Ahalik eta neurri gehienak hartu, gugan duten kontrol hori ahalik eta txikiena izan dadin.

3. Ikusitako guztia hezkuntzarekin erlazionatu. Gure posizionamendua irakasle moduan. Zer egin beharko genuke honekiko eskolan? 

 Gaur egun, haurrak txikiak direnetik hasten dira teknologiak erabiltzen. Honekin batera, hezkuntza munduan ere gero eta gehiago dira IKT-en erabilera areagotzen duten eskola zein ikastolak, izan ere XXI.mendean gaude, eta gauzak modernizatu eta mekinazatzen doaz gutxinaka. Testu-liburu asko orain interneten daude, koadernoak erabili beharrean Drive bezalako programak erabiltzen dira eta eskuko hiztegiak beharrean interneteko hiztegiak erabiltzen dira. Informazioa aurkitzerako orduan ere internet da baliabide nagusia gaur egun, eta gero eta lan gehiago ordenagailu bidez egiten dira.

 Hau jakinik, irakasle izango naizen einean, garrantzitsua iruditzen zait eskola guztietan aurrera pausu bat ematea eta garaiak eskatzen dituen gauzak mekanizatzen joatea. Baina betiere, irakasleon lana da ikasleei guzti honek ekartzen dituen ondorio eta arriskuez informatzea, izan ere, sahiestu daitezkeen gauza guztiak txikitatik erakusten bazaizkie, baliteke etorkizunean kontu handiagorekin aritzea. Helduagoak garenoi neurriak hartzea zailago egiten zaigu, gure garaian ez baitziguten arrisku guztiez ohartarazi. Aldatu dezagun beraz hori.

IÑAKI PAGOLA(ADUNAKO ESKOLAKO IRAKASLEA)

 Gaur arratsaldean, Adunako eskolan lan egiten duen irakasleetako bat etorri da majisteritzako 2.mailako ikasleoi hitzaldi bat ematera. Bera Iñaki Pagola da, 68 ikasle dituen eskola bateko maisu, ingelesa eta IKT-etan aditua(dominioak kudeatzeaz eta dokumentuen segurtasunaz arduratzen da).

Adunako eskola

Eskola txikia izanik, Haur zein Lehen Hezkuntzako ikasleak ez dira mailaka sailkatzen, izan ere laugarren, bosgarren eta seigarren mailakoak batera egoten dira, baita bigarren eta hirugarrenekoak ere(eta horrela maila guztietan).

 Hemen, guk gure garaian ez bezala, proiektuen bitartez egiten dute lana. Ez dute testu-libururik erabiltzen, ordenagailuak, tabletak eta mugikorrak baizik. Arlo denak beraz, proiektuen bitartez lantzen dira. Matematikak ikasteko adibidez maketak erabiltzen dituzte, neurriak ateratzeko eragiketak eginez. Azken finean, ikasi beharreko gauza guztiak egunerokotasunean dauden egoerekin lotzen dira, gauzak zentzu batekin eta ez buruz ikasiz.

 Adunako eskola, heldutasun eredua deritzon horretan, maila aurreratuan aurkitzen da, izan ere, IKT-ak erabiltzen dituzte edozer gauza egiteko. Eredu honetan aurkitzen diren beste bi mailak hasierako a eta ertaina lirateke, Euskal Herriko eskola gehienak bi hauetako batean aurkitzen direlarik. 

 Google apps-ekin etengabeko kontaktuan daude, honek eskaintzen dituen doaineko baliabideez baliatuz(Blogger, Drive, Calendar, Classroom, posta elektronikoa...)

Google apps

 Honen arira, garrantzitsua da esatea irakasle guztiek kuaderno digital bat dutela, Drive eta Sites bezalako programekin egina. Hemen honako gauza hauek landu eta jasotzen dira: klase bakoitzean egingo dena, ikasleen asistentzia, jarduerak, denboralizazioa, landutako konpetentziak, edukiak, ebaluazio irizpideak... Azken finean, eskola honetako irakasle kopurua txikia izateak elkarlana sustatzen du, izan ere, kuaderno berean idazten dute guztiek, horrela denek denon informazioa edukiz eta alderatuz. Bileretako aktak ere, metodologia honekin jasotzen dituzte: egun bakoitzean iraskasle bat arduratzen da erabaki eta hitz egindako gauzak Driven idazteaz. Horrela guztiek ikusi eta eduki dezakete batek jasotako informazio guztia, lana azkartuz eta erraztuz.

 Goian aipatu dudan eta niretzat berria den Classroom app-aren inguruko azalpen txiki bat ere eman digu Iñakik. Bertan, irakasleek lanak bidaltzen dizkiete ikasleei, hauek drive-aren bidez burutu eta ondoren igo egiten dituztelarik. Behin igota, irakasleak lan horiek zuzentzen ditu, baina ez ordea erantzun zuzena emanez, pista eta arauak jarriz baizik. Honek, irakasleari interesgarriak iruditzen zaizkion linkak jartzeko ere balio du, ikasleek eguneratuta egoteko eta gauza berriak ikasteko aukera izanik.

 Calendar-en ere, irakasleek bilerak, ikastaroak eta gauza garrantzitsuak idazten dituzte(norbait egun batean eskolara joan ezin badaiteke adb.). Horrela guztiak azken berrien jakinpean daude.

 Bestetik, aipatu beharra dago, Adunako eskola, Alkiza eta Berrobi eskolekin dabilela elkarlanean. Horretarako Moodle plataforma komun bat dute, informazioa trukatu eta zein gai landuko diren azaldu ahal izateko.

 Blog-ari dagokionez, irakasleek klasean egindako lanak zein bideoak(ingeleseko arloan egindako batzuk ikusteko aukera izan dugu hitzaldian) igotzen dituzte eta ikasleek klase orduetan hauen inguruko iruzkinak idazteko aukera izaten dute, haien iritzia adieraziz eta gainontzeko lagunekin komentatuz.

 Hitzaldia amaitzerakoan, Iñakiri galderak egiteko aukera izan dugu. Honako gauzak erantzun dizkigu: proiektuak beti desberdinak direnez gero, ez dira inoiz gauzak errepikatzen eta nagusiek txikienei laguntzen diete eskolan.

 Azkenik, irakasleak aurkeztutako Power Point-aren amaieran honako esaldi hau irakurri genezake:

"GURE USTEZ, KALEAN EDO GIZARTEAN DAUDEN BERRIKUNTZAK ESKOLAN EGON BEHAR DUTE ETA HORTAN SAIATZEN GARA"

JORDI ADELL- PLE

Kaixo!

Hona hemen PLE-aren inguruan ikusi genuen Jordi Adellen bideoa.

Bideoaren laburpena:

PLE-ak Personal Learning Enviroment esan nahi du.

Jordi Adellek, bi zatitatan banatzen du azalpena: oinarrizko teoria (definizioa, zertarako den ona eta zertarako txarra PLE-a ...) eta PLE-aren zati zein osagaiak.

Oinarrizko teoria

PLE bat aprendizaiaren ikuspegi bat da, ez da ez aplikazio ez plataforma bat. Nola ikasten den ulertzeko modu bat da, non ez dagoen inolako azterketarik.

Norberak ezartzen ditu bere helburu propioak eta ikasle den heinean bakoitzak hautatuko ditu ikasteko behar dituen irakasle, eduki eta erramintak.

PLE-aren ikuspegia positiboa izan dadin, ezinbestekoa da formazioa duen ikasle bat, Interneten ikusten duen lehenengo informazioaz fidatzen ez dena. Azken finean, formatuta dagoen profesional bat, pixka bat despistatu daiteke, baina ez ordea gazte batek egiten duen bezala.

Ez dago ez ebaluazio, ez titulu, ez egitura instituzional formalik, ez da ezta ere irakasteko modu bat, ikasteko modu bat baizik.

Doaineko erraminten, baliabideen eta informazio iturrien multzoa erabiltzeko Internetek eskaintzen digun aukera da PLE-a. Gainera, ikasteko eta profesionalki garatzeko aukera ematen digu, pertsonekin kontaktuan jarriz.

PLE-aren osagaiak

1. Bakoitzak hautatzen dituen erramintak.

2. Baliabide eta informazio iturriak (aldizkariak, blog-ak, gure aprendizaierako interesgarriak diren web orriak...).

3. Personal Learning Neatwork ( Konktaktuak mantentzeko pertsonak). Pertsona horiekin bi modu ezberdinetan trukatu dezakegu informazioa.

• Sortzen eta partekatzen ditugun objektu digitalen bitartez ( igotzen dituzun eta besteek ikusten dituzten bideoak adb.). Hemen ez dago zuzeneko komunikaziorik, bitartekaria den objektu bat baizik.

• Pertsonen arteko zuzeneko komunikazioa ahalbideratzen duten espazioen bitartez: Facebook, Twitter... Azken finean sare sozialek zenbait espazio sortzen dituzte informazioa trukatzeko.

PLE bat ez da informazioa eskuratzea soilik, edota beste batek idazten duena irakurtzea. PLE batean espero dena aktiboki parte hartzea da, kontsumitzailea izateaz gain informazio sortzailea ere izatea.

PLE bat eraikitzeko eta denboran zehar zaintzeko, Karma on bat izan behar duzu, eskuzabala izateaz gainera (jasotzen duzun adina ematen saiatzea). Gainera, konfidantzazko harremanak eraiki behar dituzu, behar duzunean laguntza eskatzea eta besteek behar dutenean ematea ahalbideratzen dizutenak. Hori gertatzen da adibidez Twitter-ekin, izan ere, batek galdera bat egiten duenean erantzun ugari jasotzen ditu.

PLE bat denboran zehar lantzen da, iturriak kenduz eta jarriz, erraminta jakin batzuk erabiliz eta sarean egiten duzuna partekatuz. PLE-ak baliagarriak dira sarean 'bizi' diren horientzat.

David Whitek bisitariak eta bertakoak diren pertsonak bereitzen ditu sarean.

• Bisitariak diren pertsonak daude alde batetik. Zerbait nahi dutenean Internetera jotzen dute, erraminta bat erabiltzen dute eta nahi dutena lortzean sarea uzten dute inolako arrastorik utzi gabe. Ez daukate identitate digitalik, mundu fisikoan duten bezala. Interneten, gure identitatea, guri buruz esan eta uzten dugun guztia da.

• Bertakoak daude bestetik. Sarean bizi dira, euren eguneroko jardueraren zati bat bertan garatuz. Harreman birtualengandik pertsonalengandik bezain beste eskuratzen dute. Aipatu beharra dago, interaktualki elkartzeagatik harreman horrek ez duela fisikoak baino gutxiago balio, izan ere, oso harreman aberasgarria izan daiteke.

IKT-en INGURUKO TALDEKO HAUSNARKETA

  Bakoitzak bere blogean idatzi ditugun testuak aztertu ondoren, ondorio garbi batzuetara iritsi gara.

Lehenik eta behin,  esan dezakegu gure ibilbide akademikoan zehar ez dugula teknologiarekin kontaktu handirik izan,liburuekin ikasi baitugu. Gaur egun ordea, eskola gehienak  IKT-ak gehiago erabiltzen hasi dira, batez ere tablet-ak, ordenagailuak eta arbela digitalak.

 Adibidez, taldekide batek batxilergoko bi urteetan liburuak erabili beharrean ordenagailua erabili zuen lan tresna moduan, drive, prezi,power point, dropbox, Word…bezelako aplikazioak erabiliz.

Denbora libreari dagokionez, aipatu behar dugu, gure garaian, gure lagunekin igaroten genuela arratsalde guztia, parkean zein herriko plazan. Beraz inguruko jendearekin sozializatzen ginen, ez baigenuen mugikorrik ezta aparatu elektronikorik ere. Gaur egungo egoera ikusita ordea, gauza asko aldatu direla hautematen dugu, eta ikusi dugu sozializazioa sare sozialen bidez ematen dela.  Haurrak pantailaren atzean ezkutatuz aurrez aurreko egoerak sahiesten dituzte.

 Bestalde, generoa eta teknologiari dagokionez, “mutilen” eta “nesken” jokuak bereizten dira mundu honetan. Haurrei txikitatik erakusten zaie zein jokutan aritu behar diren, eta norbaitek ez badu hori betetzen gaizki ikusia egoten da edo baztertuta sentí daiteke, izan ere, besteek jarraitzen duten bidea ez duela jarraitzen ikustean zerbait gaizki egiten ari dela iruditzen zaio eta bere ibilbidea erakutsi dioten hortara moldatzen du.

Ezin izan dugu Movenote erabili eta WeVideo aplikazioaren bidez egin dugu bideoa.

Maialen Ansuategi, Maialen Arrieta, Ariane Arrieta, Mirara Arteaga ata Libe Alvarez

JORDI ADELL-LA COMPETENCIA DIGITAL

Kaixo lagunok!

IKT-ko lehenengo klasean, gure haurtzarora itzuli gara, honi buruzko testu labur bat idatziz. Bertan eskolan zein eskolatik kanpo egiten genituen ekintzen inguruan hitz egin dugu, hau teknologiarekin erlazionatuz.

Hori dela eta, 10 minutuko bideo bat ikusi dugu klasean.

Hona hemen bideoaren linka:

Eta hona hemen bideoan esaten denaren laburpena:

Konpententzia digitala, Jordi Adellek dionaren arabera, tramankuelen erabilera baina gehiago da.

Hauek dira bere osagaiak:

1. Konpetentzia informazionala. Informazioarekin lan egiteko balio duen gaitasun, ezagutza eta trebetasun multzoari deritzo. Lan horrek informazioa bilatzea, kudeatzea, ordenatzea, ebaluatzea, sortzea eta batez ere zabaltzea suposatzen du.

2. Informatika. Teknologiak eskaintzen dizkigun erraminten erabilerari deritzo: bideo grabagailuak, kamarak, liburu digitalak, GPS-a, telefono mugikorrak... Teknologia ez da ordenagailuak soilik.

Jordi Adellen hitzetan, gero eta mendekoagoak gara teknologia hauekiko eta hori hala den heinean, gai izan behar gara erabilera arrazional bat egiteko.

Interesgarria izango litzateke, ea tramankulu bakoitza benetan behar dugun ala ez pentsatzea.

Bestetik, bideoan aipatzen den bezala, ez diegu teknologiei behar den probetxua ateratzen, modagatik baino ez baititugu berritzen.

3. Alfabetizazio anitza.  50.hamarkadatik ikus-entzunezko gizarte batean bizi gara eta hau formazioren objektu izan beharko litzateke.

Eskolak ez ditu ikusle kritikoak hezitzen, eta hori aldatu egin beharko litzateke. Eskolak ikusle kritikoak sortzeaz gain, autore kritikoak sortu beharra ditu, ahozko hizkuntza eta liburuen hizkuntzatik haratago.

4. Konpetentzia kognitibo generikoa. Informazio asko dugu, baina hobeto informatuak al gaude? Iturri askotara jo dezakegu, baina badakigu egokiena aukeratzen? Ba al dakigu jasotzen dugun informazioarekiko kritiko eta selektiboak izaten? Ba al dakigu informazio hori ezagutza bilakatzen? Ba al dakigu aurretik genekien guztiarekin erlazionatu eta ezagutza berriak sortzen?

Informazioa ezagutzan bihurtzeko eta askotan gaizki planteatuak dauden arazoei aurre egiteko dagoen konpetentzia kognitibo generikoa ezinbestekoa da. Oinarrizko konpetentzien parte da.

5. Hiritartasun digitala. Mundu birtuala eta errealitatea nahasten diren mundu honetan bizitzeko prestakuntza. 

Hiritartasunerako hezkuntzan, hiritar libre, kritiko eta integratuak izaten erakusten digute, arauez beteriko gizarte honetan bizitzen hain zuzen. 

Baina mundu digitala ere badago, eta sare sozialetan dugun jokabidea garrantzitsua da. Sare hauetan jokabide egoki bat izaten ikasi behar dugu, kalean egiten dugun antzera. 

Baina nerabeak gaizki aholkatuak gaude, izan ere, gure argazki eta informazio pribatua partekatzera ohituta gaude, jakin gabe hemendik 10 urtera, lana bilatzen ari garenean, gure nagusiak hori dena ikusi dezakeela.

Horregatik eskolak, ikasleak, hiritar digital onak izateko hezitu behar du, legalitatea errespetatuz eta euren eskubideen berri egotera lagunduz.

Mapa kontzeptual honen inguruan, beharrezkoak diren zenbait elementu egongo lirateke Jordi Adellen arabera.

1. Estrategia didaktikoak. Aipaturiko gauza hauek betetzeko egokienak diren metodo didaktikoak.

Nerabeak, etorkizunean topo egingo duten galdera horiei erantzuteko, gai izan behar dira, eta eraginez, horretan lan egin beharra da. Erantzun horiek ez dira testu liburuetatik ikasten, metodologia aktibo baten bidez baizik. Gaur egungo galderen erantzunak ikastera soilik ohitzen baditugu, etengabe aldatzen ari den gizarte honetan, ez dira gai izango etorriko diren galdera horiei erantzuteko.

Honen harira, sare sozialetan jokatzen ikasteko sare sozialetan jokatu behar da, makinek nola funtzionatzen duten ikasteko makina horiek erabili behar dira...

Baina gaur egungo kurrikulumean, konpententzia digitalaren garapena erabatekoa izatea oso zaila da.

Bestetik, familiak paper oso garrantzitsua du haurraren konpetentzia digitalaren heziketan eta eraginez, horrek egunekotasunean egiten duenaren berri izan behar dute, hau da, eguneratuta egon behar dira. Eskola eta familia batera egon beharko lirateke gai hauetan.

2. Irakaslegoaren konpetentzia digitala ikaslegoarenakin oso lotua dago. Espezifikoa da, irakasleak teknologiarekin irakasteko dakiena eta jakin beharko lukeena definitzen duelako

3. Konpetentzia honetan eta gainontzeko guztietan lan egiteko eskola proiektuek jaso behar dituzten funtsezko baldintzak (baliabideak eta bitartekoak egotea, lidergoa egotea...)